EDITORIAL: EXPERIMENT
Marta Kudelska, Paweł Drabarczyk vel Grabarczyk
EDITORIAL: EXPERIMENT
Monika Favara‑Kurkowski
USEFUL ERRORS – ON “UTILITARIAN” REINTERPRETATION OF DESIGN PRACTICES
1H. Foster, Design and Crime (and Other Diatribes), London 2002, s. 125. Wszystkie cytaty z języka włoskiego i angielskiego w przekładzie własnym.
2Th. Adorno, M. Horkheimer, Przemysł kulturalny. Oświecenie jako masowe oszczerstwo, przeł. M. Łukasiewicz, w: tychże, Dialektyka oświecenia: fragmenty filozoficzne. Warszawa 1994, s. 138–188.
3V. Papanek, Design for the Real World, London 2019, s. 15.
4S. Walker, Sustainable by design: explorations in theory and practice, London 2006, s. 118.
5T. Fry, Defuturing – A New Design Philosophy, London, New York 2020, s. 51–57.
6H. Arendt, Wytwarzanie, przeł. A. Łagodzka, w: tejże, Kondycja ludzka, Warszawa 2000, s. 191.
7W. Benjamin, Tolgo la mia biblioteca dalle casse, w: tegoż, Opere complete, Torino 2002, s. 532–540.
8Tenże, Pasaże, przeł. I. Kania, Kraków 2005, s. 40.
9Tamże, s. 40.
10K. Pomian, Zbieracze i osobliwości. Paryż – Wenecja. XVI‑XVIII wiek, Warszawa 1996, s. 16.
11Por. Zbieractwo, Warszawa 2025 [katalog wystawy, kuratorzy: Adam Lisowski, Anna Nawrot]. Dziękuję Marcie Maliszewskiej, która poinformowała mnie o istnieniu tej wystawy oraz ekspozycji w Muzeum Warszawskiej Pragi.
12Kolekcje. Bycie pośród rzeczy, Muzeum Warszawskiej Pragi, https://muzeumpragi.pl/wystawa/kolekcje‑bycie‑posrod‑rzeczy/[dostęp: 15.03.2026].
13B. Han, Nie(do)rzeczy, przeł. M.J. Leszczyński, Łódź 2023.
14Tamże, s. 136–154.
15Tamże, s. 36.
16S. Wright, Toward a Lexicon of Usership, Eindhoven 2014, s. 1. Wright pisze, że zwłaszcza „wraz z pojawieniem się kultury sieciowej użytkownicy zaczęli odgrywać kluczową rolę jako producenci informacji, znaczenia i wartości, przełamując długotrwałą opozycję między konsumpcją a produkcją”.
17Informacje o pracowni projektowej można znaleźć na stronie internetowej Gisto.net.
18Multiplo: Transformation in Design, Bolzano 2019, s. 12.
19M. Petroni, Una caserma militare diventa laboratorio di design, „Domus” 2020, <https://www.domusweb.it/it/design/gallery/2020/03/06/ripensare‑il‑design.html> [dostęp: 11.12.2025].
20Multiplo, dz. cyt., s. 13.
21Tamże, s. 39.
22S. Ahmed, What’s the Use? On the Uses of Use, Durham 2019, s. 21.
23Tamże, s. 26. Sara Ahmed określa je mianem queer uses.
24Tamże.
25Tamże.
26T. Morton, All Art Is Ecological, Dublin 2021, s. 39–105.
27A. Berleant, Art and Engagement, Philadelphia 1991, s. 14.
28Tamże, s. 15.
29T. Morton, dz. cyt., s. 66.
30A. Dunne, F. Raby, Speculative Everything: Design, Fiction, and Social Dreaming, Cambridge 2013.
31E. Manzini, Design, When Everybody Designs: An Introduction to Design for Social Innovation, Cambridge 2015.
32A. Escobar, Designs for the Pluriverse: Radical Interdependence, Autonomy, and the Making of Worlds, Durham–London 2018, s. 25–48.
33S. Ahmed, dz. cyt., s. 197–229.
34Tamże, s. 145–150.
35M. de Certeau, The Practice of Everyday Life, Berkeley, 1984.
36S. Alexander, Degrowth as an «Aesthetics of Existence», Melbourne 2017, s. 8.
37Tamże, s. 13.
38O. Drenda, Wyroby. Pomysłowość wokół nas, Kraków 2019, s. 13–14.
39Tamże.
Bibliografia
- Adorno Th.W., Horkheimer M., Przemysł kulturalny. Oświecenie jako masowe oszczerstwo, przeł. M. Łukasiewicz, w: tychże, Dialektyka oświecenia: fragmenty filozoficzne, Warszawa 1994.
- Ahmed S., What’s the Use? On the Uses of Use, Durham 2019.
- Alexander S., Degrowth as an «Aesthetics of Existence», Melbourne 2017.
- Arendt H., Wytwarzanie, przeł. A. Łagodzka, w: tejże, Kondycja ludzka, Warszawa 2000.
- Benjamin W., Tolgo la mia biblioteca dalle casse, w: tegoż, Opere complete, Torino 2002.
- Benjamin W., Pasaże, przeł. I. Kania, Kraków 2005.
- Benjamin W., Dzieło sztuki w dobie reprodukcji technicznej, w: tegoż, Anioł Historii. Eseje, szkice, fragmenty, oprac. H. Ortowski, Poznań 1996.
- Berleant A., Art and Engagement, Philadelphia 1991.
- Certeau M. de, The Practice of Everyday Life, Berkeley 1984.
- Drenda O., Wyroby. Pomysłowość wokół nas, Kraków 2019.
- Dunne A., Raby F., Speculative Everything: Design, Fiction, and Social Dreaming, Cambridge 2013.
- Escobar A., Designs for the Pluriverse: Radical Interdependence, Autonomy, and the Making of Worlds, Durham–London 2018.
- Foster H., Design and Crime (and Other Diatribes), London 2002.
- Fry T., Defuturing – A New Design Philosophy, London, New York 2020.
- Han B., Le non cose: Come abbiamo smesso di vivere il reale, przeł. S.A. Buttazzi.
Torino 2022. - Han B., Nie(do)rzeczy, przeł. M.J. Leszczyński, Łódź 2023.
- Manzini E., Design, When Everybody Designs: An Introduction to Design for Social Innovation, Cambridge 2015.
- Morton T., All Art Is Ecological, Dublin 2021.
- Multiplo: Transformation in Design, Bolzano 2019.
- Papanek V., Design for the Real World, London 2019.
- Pomian K., Zbieracze i osobliwości. Paryż – Wenecja. XVI–XVIII wiek, Warszawa 1996.
- Wright S., Toward a lexicon of usership, Eindhoven 2014.
- Zbieractwo, Warszawa 2025.
Monika Favara‑Kurkowski
holds an MA in Industrial Design from the Polytechnic University of Milan and a PhD in Philosophy from the University of Warsaw. Her interdisciplinary research integrates philosophical inquiry and design theory, investigating ordinary aesthetic experiences and exploring the aesthetic dimensions of design processes and artefacts. She has cooperated with The Journal of Somaesthetics, Eidos: A Journal for Philosophy of Culture and Avant, and published with Springer and Routledge.
ORCID 0000‑0001‑6731‑6454
