MEMO AKTEN – FROM GENERATIVE ART TO DEEP LEARNING AS A MEDIUM OF CREATION
Marcin Składanek
MEMO AKTEN – FROM GENERATIVE ART TO DEEP LEARNING AS A MEDIUM OF CREATION
Monika Górska‑Olesińska
BETWEEN CYBORG AUTHORSHIP AND DIGITAL THANATOTECHNOLOGY: A COMMENTARY ON SASHA STILES’S A LIVING POEM PROJECT
1 Zob. P. Zawojski, Cztery eseje o kulturze i sztuce w epoce AI, Katowice 2025, s. 189–227.
2 <https://www.moma.org/calendar/exhibitions/5839> [dostęp: 2.02.2026].
3 Zob. S. Stiles, Ars autopoetica: On authorial intelligence, generative literature, and the future of language, w: Choreomata: Performance and performativity after AI, red. R. Alonso Trillo, M. Poliks, London 2023, s. 361–377.
4 https://www.kurzweilcyberart.com/poetry/rkcp_how_it_works.php [dostęp: 2.02.2026].
5 Stiles wyjaśnia: „Głos, do którego zyskuję dostęp, pisząc razem z moim AI alter ego […] to głos poety symbionta, istniejący w przestrzeni liminalnej, pomiędzy tym, co ludzkie, a tym, co maszynowe. Właśnie tam odnajduję swoje miejsce, swobodnie operując oboma porządkami jednocześnie”. Zob. P. Bauman, Sasha Stiles on writing poets, 25 stycznia 2025,
<https://www.lerandom.art/editorial/sasha‑stiles‑on‑writing‑poets>
[dostęp: 2.02.2026].
6 S. Stiles, Ars autopoetica, dz. cyt., s. 359.
7 S. Stiles, A. Meier, The never‑ending cycle of technological progress: AI and poetry on the blockchain, „Expanded.Art”, 3 maja 2023, <https://www.expanded.art/articles/sasha‑stiles‑in‑conversation‑with‑anika‑meier> [dostęp: 2.02.2026].
8 M. Joseph, S. Stiles, Language as a living system: Sasha Stiles on co‑authoring with machines. What happens when a poet builds a poem with a life of its own?, 19 grudnia 2025, <https://www.moma.org/magazine/articles/1387> [dostęp: 2.02.2026].
9 Okres prezentowania A Living Poem w głównym lobby moMA przypada na okres od września do marca 2025 roku. S. Stiles, On finding language for what it means to be alive today: Notes on A Living Poem at moMA, „World Literature Today”, listopad 2025,
<https://worldliteraturetoday.org/2025/november/finding‑language‑what‑it‑means‑be‑alive‑today‑notes‑living‑poem‑moma‑sasha‑stiles> [dostęp: 2.02.2026].
10 Zob. taż, Technelegy: Poems and prose, London 2021, s. 9. „Technelegia to emergenty poeta AI, stworzony przez Sashę Stiles, by przemawiał głosem oddającym istotę naszej transcendentnej epoki, ucieleśniający język jako żywy system pamięci, wyobraźni i znaczenia. […] Dorobek Technelegii to nieustannie rozwijające się archiwum twórczości, sprawczości i ewolucji artystycznej. Jako liryczny kronikarz czasów naznaczonych egzystencjalnym niepokojem i przebudzeniem, Technelegia zamieszkuje przestrzeń graniczną, w której intuicja spotyka się z algorytmem, a kod – podobnie jak poezja – przekształca doświadczenie bycia człowiekiem” (taż, About technelegy, <https://www.sashastiles.com/info> [dostęp: 2.02.2026].
11 Taż, On finding…, dz. cyt.
12 Książka będzie dostępna latem 2026 roku. Zob. <https://www.instagram.com/p/DUavDr4EQSr/>; <https://alivingpoemcodex.com/> [dostęp: 12.02.2026].
13 <https://www.instagram.com/p/DUN_LVMDfmJ/> [dostęp: 12.02.2026].
14 Zob. P. Zawojski, dz. cyt., s. 193.
15 <https://www.instagram.com/p/DTvCMKGjeUs/> [dostęp: 5.02.2026].
16 Zob. Z. Valyi‑Nagy, Handwriting in the keyboarding age, „Outland Magazine”, wrzesień 2023, <https://zealous.co/sashastiles/project/CURSIVE‑BINARY–FRAGMENTS‑1/> [dostęp: 5.02.2026].
17 T. Nguyen, Sasha Stiles: A LIVING POEM, „The Brooklyn Rail”, luty 2026, <https://brooklynrail.org/2026/02/artseen/sasha‑stiles‑a‑living‑poem/> [dostęp: 5.02.2026].
18 Tamże.
19 P. Zawojski, dz. cyt., s. 225.
20 Tamże.
21 T. Nguyen, dz. cyt.
22 S. Stiles, Poetry is the original blockchain, w: tejże, Technelegy, dz. cyt., s. 193–197. Zob. także: Sasha Stiles NFT poem top seller at Christie’s x Gucci auction, <https://nftnow.com/art/sasha‑stiles‑nft‑poem‑top‑seller‑at‑christies‑x‑gucciauction/> [dostęp: 25.02.2026]. NFT (non‑fungible token) to unikatowy cyfrowy certyfikat przechowywany w łańcuchu bloków (blockchain), zapewniający określone prawa własności do aktywów, zwykle cyfrowych, na przykład cyfrowego dzieła sztuki, <https://desa.pl/pl/historie/podstawy‑nft/>, [dostęp: 25.02.2026].
23 Poetka współpracuje m.in. z marką Gucci i Bang & Olufsen.
24 P. Zawojski, dz. cyt., s. 210.
25 S. Sasha, Technelegy, dz. cyt., s. 211.
26 Zob. K. Nowaczyk‑Basińska, Nieśmiertelność. Technokulturowe strategie współczesności, Kraków 2025, s. 147–148.
27 <https://lifenaut.com/> [dostęp: 25.01.2026].
28 K. Nowaczyk‑Basińska, dz. cyt., s. 147.
29 Tamże.
30 Tamże, s. 148.
31 Jak wyjaśnia Katarzyna Nowaczyk‑Basińska, rekonstruująca zasadnicze wątki refleksji Rothblatt, tak konceptualizowane klony umysłu „będą świadome, że istnieją na bazie software’u działającego analogicznie do ludzkiego mózgu, a także tego, że składają się ze śladów aktywności cyfrowej swoich biologicznych pierwowzorów […]. Będą więc osobnymi istotami, ale jednocześnie pozostaną mocno związane z ludzkim «oryginałem». […] I choć klony będą «tęsknić za ciałem w takim sensie, w jakim osoba po amputacji tęskni za utraconą kończyną», to ostatecznie zaakceptują pojawienie się sztucznego zamiennika” [np. protetycznego ciała – M.G.-O.] (tamże, s. 150).
32 S. Stiles, Ars autopoetica, dz. cyt., s. 362.
33 Tamże, s. 362–364.
34 M. Amerika, From the instant now, „Ensemble Park. A Journal of Human+Computer Writing” 2024, nr 1, s. 45.
Bibliografia
- Amerika M., From the instant now, „Ensemble Park. A Journal of Human+Computer Writing” 2004, nr 1.
- Amerika M., span lang=”pl-PL”>My life as an artificial creative intelligence, Stanford 2022.
- Bauman P., Sasha Stiles on writing poets, 25 stycznia 2025, <https://www.lerandom.art/editorial/sasha‑stiles‑on‑writing‑poets> [dostęp: 2.02.2026].
- Joseph M., Stiles S., Language as a living system: Sasha Stiles on co‑authoring with machines. What happens when a poet builds a poem with a life of its own?, 19 grudnia 2025, <https://www.moma.org/magazine/articles/1387> [dostęp: 2.02.2026].
- Nguyen T., Sasha Stiles: A LIVING POEM, „The Brooklyn Rail”, luty 2026,
<https://brooklynrail.org/2026/02/artseen/sasha‑stiles‑a‑living‑poem/> [dostęp: 5.02.2026]. - Nowaczyk‑Basińska K., Nieśmiertelność. Technokulturowe strategie współczesności, Kraków 2025.
- Sasha Stiles NFT poem top seller at Christie’s x Gucci auctionstyle=”font-size: small;”>, <https://nftnow.com/art/sasha‑stiles‑nft‑poem‑top‑seller‑at‑christies‑x‑gucciauction/> [dostęp: 2.02.2026].
- Sasha Stiles on philosophy, technelegy, and the future of literature, „ARTxCODE Journal”, 4 września 2023, <https://www.artxcode.io/journal/sasha‑stiles‑on‑philosophy‑technelegy‑and‑the‑future‑of‑literature> [dostęp: 2.02.20026].
- Stiles S., Ars autopoetica: On authorial intelligence, generative literature, and the future of language, w: Choreomata: Performance and performativity after AI, red. R. A. Trillo, M. Poliks, London 2023.
- Stiles S., Meier A., The never‑ending cycle of technological progress: AI and poetry on the blockchain, „Expanded.Art”, 3 maja 2023, <https://www.expanded.art/articles/sasha‑stiles‑in‑conversation‑with‑anika‑meie> [dostęp: 2.02.2026].
- Stiles S., On finding language for what it means to be alive today: Notes on A Living Poem at MoMA, „World Literature Today”, listopad 2025,
<https://worldliteraturetoday.org/2025/november/finding‑language‑what‑it‑means‑be‑alive‑today‑notes‑living‑poem‑moma‑sasha‑stiles> [dostęp: 2.02.2026]. - Stiles S., Technelegy: Poems and prose, London 2021.
- Valyi‑Nagy Z., Handwriting in the keyboarding age, „Outland Magazine”, wrzesień 2023, <https://zealous.co/sashastiles/project/CURSIVE‑BINARY–FRAGMENTS‑1/> [dostęp: 2.02.2026].
- Zawojski P., Cztery eseje o kulturze i sztuce w epoce AI, Katowice 2025.
Monika Górska‑Olesińska
is an assistant professor in the Department of New Media and Digital Culture at the University of Lodz. Her research interests include cyberculture, media art, electronic literature and virtual reality nonfiction (VRNF). She has authored Słowo w sieci. Elektroniczne Dyskursy (Opole 2009) and edited Od liberatury do e-literatury 2. Remixes, remediacje, redefinicje (Opole 2012). Her articles have been published, amongst others, in Kultura Współczesna, Przegląd Kulturoznawczy, Kultura Popularna, Autoportret, Ha!art.
ORCID: 0000‑0001‑5742‑1736
