Pamela Bożek
DEAR PAST

Sorry, this entry is only available in Polski.

Przypisy

1W. Amelina, Deokupacja przyszłości albo nienapisany tekst na festiwal w Nju‑Jorku, „Pismo”, 1.08.2023, https://magazynpismo.pl/idee/osobista_historia/wiktoria‑amelina‑deokupacja‑przyszlosci‑albo‑nienapisany‑tekst‑na‑festiwal‑w‑nju‑jorku/?seo=pw [dostęp: 2.02.2024].

2Istnieją rozbieżności co do wieku Anny Marianny Zipser w chwili zamążpójścia – czy miała dwadzieścia jeden czy dwadzieścia sześć lat. Zdecydowałam się kierować danymi pochodzącymi z artykułu Artura Pałygi Tajemniczy pan Sixt, poświęconemu sztuce Testament Teodora Sixta (Gazeta Wyborcza – Katowice nr 277, 28.11.2006, zob. też portal Encyklopedia Teatru Polskiego, https://encyklopediateatru.pl/artykuly/32184/tajemniczy‑pan‑sixt [dostęp: 2.02.2024].

3Dziś ulica Adama Mickiewicza w Bielsku‑Białej.

4Siedem lat później Anna opuszcza majątek – wychodzi za Victora Pfistera, którego dwadzieścia cztery lata później pochowa w grobowcu Sixta, a następnie, w wieku 68 lat, dołącza do dwóch byłych mężów na cmentarzu ewangelickim w Bielsku‑Białej.

5SIXT Wam jest nazwą zarówno Placówki Wsparcia Dziennego, jak i Klubu Seniora działających pod tym samym adresem, które zostały utworzone dzięki realizacji projektu pod nazwą Miejskie Centrum Usług Społecznościowych – Rozwój międzypokoleniowych usług społecznych w Bielsku‑Białej w ramach poddziałania 9.2.2 Rozwój usług społecznych i zdrowotnych – RIT Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014–2020.

6Wystawa zrealizowana we współpracy Galerii Bielskiej BWA i Galerii Promocyjnej w Warszawie jako kontynuacja projektu wystawienniczego Dear Future. Kuratorki: Yulia Krivich i Aneta Nemeth, osoby koordynujące: Michalina Sablik, Kaja Werbanowska, Paulina Darłak, Yulia Ogińska. Artystki, artyści i osoby artystyczne biorące udział w wystawie: Livyj Bereh, Pamela Bożek, Fundacja BRDA, Alicja Czyczel, fantastic little splash, Nazar Furyk, Danylo Halkin, Maria Matiashova, Małgorzata Mycek, Marta Romankiv, Anna Sydorenko, Weronika Zalewska.

7Określenie „osoby niedorosłe” stosuję za badaczkami Interdyscyplinarnego Zespołu Badań nad Dzieciństwem Uniwersytetu Warszawskiego.

8Y. Krivich, Dear Future, https://galeriabielska.pl/images/upload/08‑PLIKI‑DO‑POBRANIA/2023/teksty‑kuratorskie/dear‑future/curator‑Yulia‑Krivich‑about‑exhibition.pdf [dostęp: 20.02.2024].

9S. Ahmed, Living a feminist life, Durham and London 2017, s. 15.

10Termin „rodzina z wyboru” ma queerowe korzenie i służy do nazywania różnorodności nieheteronormatywnych form związków i relacji. W Polsce został upowszechniony między innymi za pośrednictwem badania Rodziny z wyboru w Polsce, przeprowadzonego w IP PAN w latach 2013–2015 przez zespół badawczy kierowany przez Joannę Mizielińską, Martę Abramowicz i Agatę Stasińską. W raporcie z badania autorki podają następującą definicję: „rodziny tworzone przez osoby nieheteroseksualne. Funkcjonują często bez społecznego i prawnego wsparcia, nie zawsze członków takich rodzin łączą więzy krwi (np. relacja rodzica społecznego z dzieckiem). To, że chcą być rodziną i tak się nazywać, jest więc kwestią wyłącznie ich wyboru. Określenie zostało po raz pierwszy użyte w literaturze anglojęzycznej (families of choice)”.

11M. Stokłosa, Reset w trzy minuty, https://roztanczonerodziny.pl/media‑biblio‑teka/reset‑w‑trzy‑minuty/[dostęp: 20.02.2024].

12W tę rolę wcieliła się później współautorka Mini‑rozmówek, aktywistka Khedi Alieva.

13Działanie zostało zrealizowane w ramach Programu Rezydencji Artystycznych Galerii Miejskiej BWA w Bydgoszczy, którego kuratorką była Danka Milewska.

14Zob. M. Szewciów, Równa kultura, w: Sprawiedliwość społeczna. Poradnik metodyczny. Propozycje działań z zakresu edukacji i animacji kulturowej, red. K. Sikorska, Poznań 2018, s. 54–55.

15M. Broda, Jesteś kimś wyjątkowym, Warszawa 2020.

16Feministyczno‑Queerowa Akcja Letnia (FALa) to nazwa letnich obozów edukacyjno‑rekreacyjne dla kobiet, osób socjalizowanych do roli kobiety i dzieci, organizowanych przez grupę nieformalną Ulica Siostrzana od 2001 roku. Ich celem jest stworzenie dostępnej, niekomercyjnej przestrzeni na współdziałanie, wzmacnianie, rozwój i regenerację.

17M. Marcjanik, Językowy obraz osoby starej, w: O sposobach mówienia o starości. Debata, analiza, przykłady, red. B. Szatur‑Jaworska, Warszawa 2014, s. 11–17.

18Tamże.

19Tamże, s. 12.

20Tamże.

21Tamże.

22Zob. H. Szkarłat, BABULA – krótka historia białoruskiej marki stworzonej z miłości do koziego puchu, „Poptown.eu”, 2021, https://poptown.eu/babula‑krotka‑historia‑bialoruskiej‑marki‑stworzonej‑z‑milosci‑do‑koziego‑puchu/[dostęp: 20.02.2024].

23Dane pochodzą ze strony internetowej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, https://www.gov.pl/web/rodzina/mamy‑juz‑500‑domow‑i‑klubow‑senior [dostęp: 20.02.2024]

24Model projektu Klub Seniorek i Seniorów Nowoczesnych został zrealizowany we współpracy z Towarzystwem Inicjatyw Twórczych „ę” w ramach programu Uniwersytet Trzeciego Wieku – Seniorzy w akcji Polsko‑Amerykańskiej Fundacji Wolności.

25M. Marcjanik, dz. cyt.