DRUK

Zofia Krasnopolska-Wesner
ARTISTS AND ANTHROPOSOPHY. CASE STUDY OF THE WARSAW, KRAKOW AND LVIV ARTISTIC MILIEUX IN THE FIRST HALF OF THE TWENTIETH CENTURY

Abstrakt ↓

Przepraszamy, ten wpis jest dostępny tylko w języku amerykański angielski.

Bibliography

  • Baltarowicz-Dzielińska Z., ‘Pierwsza studentka na Akademii Sztuk Pięknych’, Życie Literackie, 40 (1970): 3.

  • Baltarowicz-Dzielińska Z., Mój życiorys [n.d., ms], Documents of Zoa Baltarowicz-Dzielińska, Archive of Kraków Society of Friends of Fine Arts (tpsp).

  • Biernat E., ‘«Doktor i Dornach». Wspomnienia o Rudolfie Steinerze’, in Literatura rosyjska przełomu xixxx wieku, eds. J. Sałajczyk, L. Kalita, Gdańsk: Wydawnictwo ug, 2005, 97–109.

  • Biernat E., ‘Symboliści rosyjscy i Rudolf Steiner’, in Światło i ciemność. Motywy ezoteryczne w kulturze rosyjskiej początku xx wieku, vol. 2, eds. E. Biernat, M. Rzeczycka, Gdańsk: Wydawnictwo UG, 2006, 50–70.

  • Chodkiewicz K., Anatomja ciał niewidzialnych człowieka, Wisła: wwd Hejnał, 1933.

  • Demko I., ‘Walka kobiet o prawo studiowania w Akademii w latach 1895–1919’, Wiadomości asp. Akademia Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, 82 (2018).

  • Demko I., Zofia Baltarowicz-Dzielińska. Pierwsza studentka Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, Art and Documentation, 19 (2018): 27–32.

  • Okoń W., Wtajemniczenia. Studia z dziejów sztuki xixxx wieku, Wrocław: Wydawnictwo uwr, 1996.

  • Ostrowska-Grabska H., Bric à brac 1848–1939, Warszawa: piw, 1978.

  • Piwocki K., Historia Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, Wrocław: Ossolineum, 1965.

  • Polskie tradycje ezoteryczne 1890–1939. Źródła i dokumenty, eds. D. Oboleńska, Gdańsk: Wydawnictwo ug, 2019.

  • Prokopiuk J., ‘Posłowie do wydania polskiego’, in L.S. de Camp, C.C. de Camp, Duchy, gwiazdy i czary, transl. to Polish by W. Niepokólczycki, Warszawa: pwn, 1970.

  • Ringbom S., ‘Art in the Epoch of the Great Spiritual’, Journal of the Warburg and Courtauld Institute, 29 (1966): 386–418.

  • Rzeczycka M., Arciszewska-Tomczak K., ‘Z dziejów polskiej antropozofii’, in Polskie tradycje ezoteryczne 1890–1939, vol. 1: Teozofia i antropozofia, eds. M. Rzeczycka, I. Trzcińska, Gdańsk: Wydawnictwo ug, 2019, 131–211.

  • Rzeczycka M., ‘Młodopolska antropozofia (Kraków i okolice)’, in Wokół wizji i fascynacji Srebrnego Wieku, eds. F. Apanowicz, M. Rzeczycka, Gdańsk: Wydawnictwo ug, 2008, 121–42.

  • Rzeczycka M., Wtajemniczenie. Ezoteryczna proza rosyjska końca xix – początku xx wieku, Gdańsk: Wydawnictwo ug, 2010.

  • Schuré E., From Sphinx to Christ: An Occult History, Whitefish (mt): Kessinger Publishing, 2010.

  • Starzyński J., Polska droga do samodzielności w sztuce, Warszawa: pwn, 1973.

  • Wysocki A., Sprzed pół wieku, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1956.

  Endnotes

1 This paper presents the findings of the research I carried out within the framework of the Ministry of Science and Higher Education (mnisw) National Programme for the Development of Humanities in the years 2016–2019: ‘Polish Culture in Relation to Western Esoteric Philosophy in the Years 1890–1939’, No. 0186/nprh4/H2b/83/2016. For more on the research results, see http://www.tradycjaezoteryczna.ug.edu.pl [accessed 05 Dec. 2021].

2 Cf. the entries ‘Steiner Rudolf’, in J. Brosse, Religious Leaders, transl. by S. Newberry, Edinburgh – New York: Chambers, 1991, 191; ‘Steiner Rudolf’, in Nowa encyklopedia powszechna pwn, vol. 6: S–Z, B. Petrozolin-Skowrońska (ed.), Warszawa: pwn, 1996, 43.

3 R. Steiner’s first mystery play, Die Pforte der Einweihung (The Portal of Initiation), premiered in 1912 in Munich. His three subsequent mystery plays: Die Prüfung der Seele, Der Hüter der Schwelle, and Der Seelen Erwachen, were staged in 1913.

4 Eurhythmy (Gr. eurhythmia – order, tact, harmony) is an original branch of art originated by R. Steiner and developed further by his wife Maria von Sivers to whom it owes its name. Eurhythmy is the art of movement aimed at expressing man’s inner life and his attitude towards the universe. Steiner referred to it as ‘visible singing’ and physicalisation of the internal. Oftentimes, movement can express more than can be conveyed with words, H. Depta, ‘Pedagogika R. Steinera – teoria i praktyka’, Kwartalnik Pedagogiczny, 3–4 (1992): 23–50.

5 In his activity as a lecturer, R. Steiner’s focused, among others, on religion, art, occultism, and the initiation. Among his most influential lectures were: ‘Goethe als Thosoph’, ‘Mathematik und Okkultismus’, ‘Theosophie an Hand der Apokalypse’, ‘Theosophie des Rosenkreuzers’. On R. Steiner’s activity, see, for instance, M. Rzeczycka, ‘Młodopolska antropozofia (Kraków i okolice)’, in Wokół wizji i fascynacji Srebrnego Wieku, eds. F. Apanowicz, M. Rzeczycka, Gdańsk: Wydawnictwo ug, 2008, 106–22; M. Rzeczycka, K. Arciszewska-Tomczak, ‘Z dziejów polskiej antropozofii’, in Polskie tradycje ezoteryczne 1890–1939, vol. 1: Teozofia i antropozofia, eds. M. Rzeczycka, I. Trzcińska, Gdańsk: Wydawnictwo UG, 2019, 131–210; E. Biernat, ‘Symboliści rosyjscy i Rudolf Steiner’, in Światło i ciemność. Motywy ezoteryczne w kulturze rosyjskiej początku xx wieku, vol. 2, eds. E. Biernat, M. Rzeczycka, Gdańsk: Wydawnictwo ug, 2006, 50–69; eadem, ‘«Doktor i Dornach». Wspomnienia o Rudolfie Steinerze’, in Literatura rosyjska przełomu xix i xx wieku, eds. J. Sałajczyk, L. Kalita, Gdańsk: Wydawnictwo ug, 2005, 97–108; M. Rzeczycka, Wtajemniczenie. Ezoteryczna proza rosyjska końca xix – początku xx wieku, Gdańsk: Wydawnictwo ug, 2010.

6 During this event, the painter K. Stabrowski, at the time the Headmaster of the School of Fine Arts in Warsaw, organised an exhibition of several dozens of his own occultist paintings which we only know by title today, among them: Promienisty, Larwy, Na granicy niewidzialnego, W astralu. All works presented at the exhibition were subsequently lost; the twenty loaned by R. Steiner disappeared in Germany. For more on this issue, see K. Kalinowski, K. Stabrowski. Sylwetka malarza-poety, Poznań: wzap, 1927, 5–6. Stabrowski authored many works on mystical themes (sometimes read as visions of a seer or prophet). His greatest paintings of this kind include Skarga Duszy, and Rycerz Świętego Graala. In the cycle Pochód burzy (created in 1912), he presented a prophetic vision of the universal conflagration of war and, consequently, the revival of Poland. Stabrowski won over to spiritism his acquaintances and his students at the Warsaw School of Fine Arts, holding talks on occultism, the practice likely to have resulted in him being released from his duties as the Headmaster of the said institution.

7 M. Rzeczycka, ‘Młodopolska antropozofia (Kraków i okolice)’, op. cit., 106–22.

8 W. Schad, Die geschichtliche Voraussetzung der Anthroposophie in der Neuzeit’, in Zivilisation der Zukunft. Arbeitsfelder der Anthroposophie, eds. H. Rieche, W. Schuchhardt, Stuttgart: Urachhaus, 1981, 21.

9 Ibid. In today’s encyclopaedic works, the notion of anthroposophy is almost exclusively identified with that put forth by R. Steiner.

10 K. Maurin, ‘Antropozofia stara jak ludzkość’, https://www.gnosis.art.pl/numery/gn04_maurin_wywiad.htm [accessed 10 Dec. 2021].

11 J. Prokopiuk, ‘Od filozofii do antropozofii’, Studia Filozoficzne, 5–6 (1983): 129.

12 Idem, ‘Pech czy reguła? O pewnym haśle w «Encyklopedii katolickiej»’, Gnosis, 2 (2021): 55, https://www.gnosis.art.pl/numery/gn02_prokopiuk_pieszcz_ost.htm [accessed 15 Dec. 2021].

13 The hope for establishing from the ground up a new multicultural society in Europe, comprising various nations but – because of the implementation of Steiner’s idea – coexisting in peace, ends in 1939 with the outbreak of the war.

14 M. Rzeczycka, K. Arciszewska-Tomczak, ‘Z dziejów polskiej antropozofii’, op. cit., 131–210.

15 Ibid.

16 H. Ostrowska-Grabska, Bric à brac 1848–1939, Warszawa: piw, 1978.

17 On Franciszek Siedlecki and Wiga Siedlecka’s cooperation with Steiner, see M. Rzeczycka, ‘Młodopolska antropozofia (Kraków i okolice)’, op. cit., 109–14; A letter from W. Siedlecka to S. Markowski of 05 Sep. 1913, is pans Special Collections, Inv. No.: 1311, k. 16.

18 See http://www.tradycjaezoteryczna.ug.edu.pl/node/624 [accessed 10 Dec. 2021].

19 Carl Alphonse Walleen-Bornemann (1863–1941) was a Finnish-Danish soldier, writer and a translator. He studied at Lundt University. In the years 1901–1902, he was a Lieutenant in the Congo Free State. He then returned to Denmark where he worked as a translator. He was interested in occultism, particularly the Steiner movement; he delivered numerous lectures in Finland, and travelled, among others, to Switzerland, England, Turkey, Germany, America, and France.

20 The circle run by W. Siedlecka was independent from the other Polish societies which operated within the official framework of the Polish Anthroposophical Society (from 1923).

21 T. Rychter was a follower of R. Steiner. His fascination with the teachings of Steiner is attested to in the accounts of many artists visiting Dornach. Among them was A. Biely who referred to Rychter as one of the most important and kindest figures to serve as Steiner’s emissaries. During the construction of the edifice, the Polish artists was initially in charge of the carpenter’s shop and subsequently (until the autumn of 1915) of the glazier’s workshop, M. Rzeczycka, K. Arciszewska-Tomczak, ‘Z dziejów polskiej antropozofii’, op. cit., 162–7.

22 On the New Year’s Eve night 1922/1923, the wooden building of the Goetheanum was destroyed by fire together with the coloured windows carved by Franciszek Siedlecki and his wife (the replica thereof for the new Goetheanum was later created by A. Turgeneva).

23 Juliusz Osterwa visited Dornach to see the mystery plays staged by anthroposophists. Among the actors of J. Osterwa’s famous Reduta Theatre, one should mention Ewa Kunina – a eurhythmy artist and anthroposophist whose husband, the sculptor Henryk Kuna, belonged to the circle of friends of the Siedlecki and the Ostrowski families.

24 Formed in 1924, the General Anthroposophical Society issued a membership card No. 12 to Siedlecka with the annotation (I), certifying that she was in possession of the so-called blue card of the ‘First Class’ as an attendee of the Free High School of Spiritual Science, established by Steiner in the same year.

25 Chimera, 9/25 (1905): 138.

26 H. Ostrowska-Grabska, Bric à brac 1848–1939, op. cit., 61.

27 M. Rzeczycka, ‘Młodopolska antropozofia (Kraków i okolice)’, op. cit., 116–18.

28 Z. Baltarowicz-Dzielińska, ‘Pierwsza studentka na Akademii Sztuk Pięknych’, Życie Literackie, 40 (1970); I. Demko, ‘Zofia Baltarowicz-Dzielińska. Pierwsza studentka Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie’, Art and Documentation, 19 (2018): 27–32; eadem, ‘Zofia Baltarowicz-Dzielińska’, Wiadomości asp. Akademia Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, (2017): 112–17; eadem, ‘Walka kobiet o prawo studiowania w Akademii w latach 1895–1919’, Wiadomości asp. Akademia Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, (2018): 39–48; M. Rzeczycka, K. Arciszewska, ‘Z dziejów polskiej antropozofii’, op. cit.

29 She signed the pink membership card in L. Drexler’s apartment at 14 Puławskiego St in Lviv.

30 Z. Baltarowicz-Dzielińska, Mój życiorys [n.d., ms], Documents of Zofia Baltarowicz-Dzielińska, Archive of Kraków Society of Friends of Fine Arts (tpsp).

31 L. Drexler recommended to her Steiner’s books as well as manuscripts for exclusive use of the members of the Society. In 1921, Baltarowicz-Dzielińska received from Drexler a set of exercises she was to perform daily. There were six of these: thought control, exercise in peacefulness and surrender to God’s will, the exercise in positivity, Hubefangenheit, and a ‘mantric’ exercise.

32 R. Steiner considered this issue in his Theosophie: Einführung in übersinnliche Welterkenntnis und Menschenbestimmung, 1st ed., Berlin: C.A. Schetschke und Sohn, 1904.

33 Steiner’s vision of art, which inspired many painters, drew on J.W. Goethe and his cosmic theory of colours oscillating between the two polar opposites of existence: the light and the darkness.

34 Published in English as: R. Steiner, Atlantis and Lemuria, transl. by A. Blake, Whitefish (mt): Kessinger Publishing, 2010.

35 R. Steiner referred to Christ as the Great Solar Spirit who has accompanied mankind since primeval times. By the Sun, he understood the star in the planetary system as the cosmic seat of supreme spiritual beings who send love to the world.

36 In 1908, R. Steiner held a cycle of thirteen lectures on the influence of spiritual beings on man.

37 S. Ringbom, ‘Art in the Epoch of the Great Spiritual’, Journal of the Warburg and Courtauld Institute, 29 (1966): 386.

Zofia Krasnopolska-Wesner

Przepraszamy, ten wpis jest dostępny tylko w języku amerykański angielski.